इस्लामाबाद । पाकिस्तानमा पन्ध्र दिन भन्दा बढी समयदेखि सोशल मिडिया प्लेटफर्म एक्स को निरन्तर अवरोधमा गम्भीर चिन्ताको बीचमा, सिनेटका एक सदस्यले युवा पुस्तामा यसको नकारात्मक प्रभावको कारण सबै सोशल मिडियालाई स्थायी प्रतिबन्धको माग गरेका छन् ।
पाकिस्तान पिपुल्स पार्टी (पीपीपी) द्वारा हालै निष्कासन गरिएका सिनेटर बहरामन्द खान टांगीले फेब्रुअरी ८ को निर्वाचनमा ढिलाइ गर्न माग गर्दै प्रस्ताव पेश गरेपछि प्रस्तावमा सबै सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्ममा पूर्ण प्रतिबन्ध लगाउन आह्वान गरिएको थियो । युवा पुस्ताको भविष्यलाई दृष्टिगत गर्दैैैै, पाकिस्तानी डन न्यूजले रिपोर्टमा उल्लेख गरिएका हुन् ।
उक्त प्रस्ताव सोमबारको सिनेट बैठकको एजेण्डामा सूचीकृत गरिएको छ । मार्च ११ मा अवकाश लिनुहुने सिनेटर टाङ्गीले भने, “सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्मले देशको युवा पुस्तालाई प्रतिकूल असर पारिरहेको छ… भाषा र धर्मको ’ प्रस्तावमा “पाकिस्तानको सशस्त्र सेना विरुद्ध नकारात्मक र दुर्भावनापूर्ण प्रचार गरेर देशको हित विरुद्ध त्यस्ता प्लेटफर्महरूको प्रयोग” भईरहेकोमा चिन्ताको साथ नोट गरिएको छ ।
सिनेटलाई फेसबुक, टिकटक, इन्स्टाग्राम, एक्स माथि प्रतिबन्ध लगाउन सरकारलाई सिफारिस गर्न आह्वान गरिएको छ । युवा पुस्तालाई उनीहरुको नकारात्मक र विनाशकारी प्रभावबाट बचाउन युट्युव, एक्स वेबसाइट फेब्रुअरी १७ देखि धेरै हदसम्म अफलाइन गरिएको छ, कहिलेकाहीं सेवा पुनरस्थापनाको साथ, मुख्यतया पूर्व आयुक्त रावलपिंडी लियाकत अली चट्टाले “चुनावमा धाँधली भएको” दाबी गर्दै मिडियाको अगाडि बयान दिए पछि यस्तो गतिविधि सृजना भएको बताइएको छ ।
अलग रूपमा, रिपोर्टहरूले भन्यो कि अधिकारीहरूले सबै भर्चुअल निजी नेटवर्कहरू (भीपीएनएस) मा कम्प्लट प्रतिबन्धको बारेमा विचार गरिरहेका छन्, आइटी र सेवा क्षेत्रलाई चिन्ता व्यक्त गर्न उत्प्रेरित गर्दै यस्तो कार्यले नगद–स्ट्राप्ड देशको अर्थतन्त्रलाई गम्भीर रूपमा हानि पु¥याउन सक्छ ।
बहुसंख्यक प्रयोगकर्ताहरूले प्लेटफर्म पहुँच गर्न भीपीएन प्रयोग गर्दैछन् ।
पाकिस्तानको कार्यवाहक आईटी मन्त्री उमर सैफ लगायतका अधिकारीहरूलाई भीपीएन प्रयोग गरेकोमा धेरै पोस्टहरूले खिल्ली उडाइरहेका छन् । सैफले हालैका ट्विटहरूमा हङकङ देखाउँदै आफ्नो हालको स्थानको रूपमा भीपीएन प्रयोग गर्ने गरेको छ ।
अहिलेसम्म, कुनै पनि प्राधिकरणले एक्स को सेवाहरू प्रतिबन्ध गर्ने जिम्मेवारी लिएको छैन, जसलाई कार्यकर्ताहरूले खतरनाक प्रवृत्तिको रूपमा हेरिरहेका छन् ।
“यस तरिकाले, सत्तामा रहेकाहरूले कुनै पनि कारण बिना वा कसैलाई जवाफदेही नभएर कुनै पनि प्लेटफर्ममा प्रतिबन्ध लगाउन सक्ने भनिरहेका छन्,” । डिजिटल अधिकार कार्यकर्ता र एआईमा संयुक्त राष्ट्र महासचिवको सल्लाहकार बोर्डका सदस्य निघाट ड्याडले भने ।
उनले थपिन् कि कुनै पनि प्लेटफर्ममा यस्तो प्रतिबन्ध मौलिक अधिकारको उल्लङ्घन हो, र सत्तामा रहेकाहरूले विश्वव्यापी रूपमा देशको प्रतिष्ठालाई विचार गर्दैनन्, विशेष गरी पाकिस्तानमा लगानी गर्न आमन्त्रित गर्नेहरूको बारेमा । देशमा भीपीएन लाई पनि प्रतिबन्ध लगाइने अफवाहले पाकिस्तान सफ्टवेयर हाउस एसोसिएसन (P@SHA) मा अलार्मको घण्टी बजाएको छ ।
P@SHA, चिन्ता व्यक्त गर्दै, भीपीएन मा पूर्ण प्रतिबन्धको लागि यस्तो प्रस्तावले पाकिस्तानको अर्थतन्त्र र प्राविधिक र नवाचार हबको रूपमा यसको बढ्दो प्रतिष्ठाको लागि हानिकारक परिणामहरू ल्याउने बताए । P@SHA ले भन्यो कि एक भीपीएन प्रतिबन्धले व्यवसाय सञ्चालनमा बाधा पुर्याउने मात्र होइन तर कम्पनीहरू र व्यक्तिहरूको कामको लागि गतिशील आईपीहरूमा धेरै निर्भर हुनेहरूको बृद्धिलाई पनि रोक्छ ।
“बैंकिङ क्षेत्र, विशेष गरी, भीपीएनएस मा प्रतिबन्धित पहुँचको कारणले गम्भीर वित्तीय परिणामहरूको सामना गर्दछ, जसले अन्तर्राष्ट्रिय लेनदेनहरूलाई प्रभावकारी रूपमा व्यवस्थापन गर्ने क्षमतामा बाधा पुरÞयाउँछ,” P@SHA द्वारा एक विज्ञप्तिमा भनिएको छ, यस्ता अवरोधहरूले $15 प्राप्त गर्ने सरकारको दृष्टिकोणमा बाधा पुर्याउनेछ । आईटी र आईटी सेवाहरूको लागि बिलियन निर्यात लक्ष्य र व्यापार गर्न सजिलो बनाउन एसआईएफसी को व्यापक प्रयासहरूलाई कमजोर बनाउँदछ ।
“प्रतिष्ठित विश्वसनीयता, प्रतिस्पर्धात्मक लाभ, र ग्राहकहरू गुमाउनु बिना, हामी नियामक सरोकारहरूलाई सम्बोधन गर्दै इन्टरनेट सेवाहरूको निर्बाध सञ्चालन सुनिश्चित गर्न पाकिस्तान दूरसञ्चार प्राधिकरणसँग संयुक्त कार्य समूह गठन गर्न वकालत गर्छौं,” P@SHA ले भने ।
हाल, सबै व्यावसायिक प्रयोगकर्ताहरूलाई कम्पनीहरू र फ्रीलान्सरहरूको लागि पीटीए मा दुई कोटीहरूमा आफ्नो भीपीएन दर्ता गराउन अनिवार्य गरिएको छ । कल केन्द्रहरू र भिडियो सम्मेलनहरूका लागि संस्था र कम्पनीहरूले आईपी ह्वाइट लिस्टिङ गर्न आवश्यक रहेको देखिन्छ ।
हाल, सबै व्यावसायिक प्रयोगकर्ताहरूलाई कम्पनीहरू र फ्रीलान्सरहरूको लागि पीटीए मा दुई कोटीहरूमा आफ्नो भीपीएन दर्ता गराउन अनिवार्य गरिएको छ । कल केन्द्रहरू र भिडियो सम्मेलनहरूका लागि संस्था र कम्पनीहरूले आइटी ह्वाइट लिस्टिङ गर्न आवश्यक देखिन्छ ।
आज, ३५४० भन्दा बढी भीपीएन र २५०८५ आईपी ठेगानाहरू पीटीए मा दर्ता भएका छन्, तर गैर–व्यावसायिक उद्देश्यका लागि भीपीएन प्रयोग गर्ने व्यक्तिहरूमा कुनै प्रतिबन्ध छैन ।
श्रोतः पीटीआई