नयाँ दिल्ली, २८ वैंशाख । शनिबार भारत र पाकिस्तानले सैन्य कारबाही रोक्न युद्धविराम गर्ने समझदारी भएपनि पाकिस्तानी सेनाबाट उद्धविरामको उलंघन गर्दा भारतीय सशस्त्र बलले जवाफी कारवाही गरेको छ ।
नयाँ दिल्लीले इस्लामाबादलाई युद्धविराम उलंघन गरेको आरोप लगाएपछि पाकिस्तान आफनो हर्कतबाट बाज नआएपछि अहिले उनलाई कडा दवावको सामना गर्नुपरेको हो ।
शनिवार मध्यरातमा एक मिडिया ब्रीफिंगमा, विदेश सचिव विक्रम मिश्रीले युद्धविरामको उल्लंघनहरूलाई सम्बोधन गर्न र स्थितिलाई “गम्भीरता र जिम्मेवारी” का साथ सामना गर्न “उपयुक्त कदमहरू” चाल्न पाकिस्तानलाई आग्रह गरे ।
परराष्ट्र सचिवले भारत र पाकिस्तान जमिन, हवाई र समुद्रमा हुने सबै गोलाबारी र सैन्य कारबाही तत्काल प्रभावबाट रोक्ने सहमति गरेको घोषणा गरेको करिब पाँच घण्टापछि पाकिस्तानद्वारा उलंघन गरिएको बताए ।
एक संक्षिप्त घोषणामा, मिश्रीले साँझ ६ बजे सञ्चारमाध्यमलाई भने कि दुई देशका मिलिटरी अपरेसनका महानिर्देशकहरू (डीजीएमओ) आज दिउँसो भएको वार्तामा समझदारीमा सहमत भएका थिए ।
भारत र पाकिस्तानले सैन्य कारबाही रोक्ने निर्णयलाई पहिलो पटक अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गर्दै दुई पक्षबीचको वार्ता अमेरिकाको मध्यस्थतामा भएको दाबी गरेका थिए ।
शीर्ष सरकारी स्रोतहरूले स्पष्ट रूपमा भने कि परिणाम भारतीय र पाकिस्तानी पक्षहरू बीचको प्रत्यक्ष संलग्नताको परिणाम हो र इस्लामाबादले “कुनै पूर्व सर्तहरू, कुनै पोस्ट सर्तहरू र अन्य मुद्दाहरूमा कुनै लिङ्क बिना” सहमत भएको बताए ।
रातिको पत्रकार सम्मेलनमा, विदेश सचिवले भने कि पाकिस्तानले समझदारीको उल्लङ्घन गरेको छ र सशस्त्र सेनालाई अन्तर्राष्ट्रिय सीमा र जम्मू कश्मीरको नियन्त्रण रेखा (एलओसी) मा दोहोरिने कुनै पनि घटनालाई कडाइका साथ सामना गर्न निर्देशन दिइएको छ ।
“पछिल्ला केही घण्टादेखि, भारत र पाकिस्तानको सैन्य अपरेशनका महानिर्देशकहरू बीच आज साँझको सुरुमा आएको समझदारीको बारम्बार उल्लङ्घन भएको छ,” उनले भने ।
“यो आजको सुरुमा आएको समझदारीको उल्लंघन हो,” मिश्रीले भने ।
“सशस्त्र बलहरूले यी उल्लङ्घनहरूको लागि पर्याप्त र उपयुक्त प्रतिक्रिया दिइरहेका छन् र हामी यी उल्लङ्घनहरूलाई धेरै गम्भीर रूपमा लिन्छौं,” उनले थपे । सशस्त्र सेनाले स्थितिमा कडा निगरानी राखेको छ, विदेश सचिवले भने ।
“हामी पाकिस्तानलाई यी उल्लङ्घनहरूलाई सम्बोधन गर्न र परिस्थितिलाई गम्भीरता र जिम्मेवारीका साथ सामना गर्न उपयुक्त कदम चाल्न आग्रह गर्दछौं,” उनले थपे । “सशस्त्र सेनाले स्थितिमा कडा निगरानी राखेको छ । उनीहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय सीमा र नियन्त्रण रेखामा सीमा उल्लंघनको पुनरावृत्तिको कुनै पनि घटनालाई कडाइका साथ सामना गर्न निर्देशन दिइएको छ,” उनले भने ।
आफ्नो साँझको ब्रीफिंगमा मिश्रीले भने, “पाकिस्तानको मिलिटरी अपरेसनका महानिर्देशकले भारतीय समय अनुसार १५.३५ बजे पहिले नै भारतको मिलिटरी अपरेशनका महानिर्देशकलाई बोलाए ।” “उनीहरूबीच आज भारतीय समय अनुसार १७.०० बजेदेखि लागु हुने गरी जमिन, हवाइ र समुद्रमा सबै किसिमका गोलाबारी र सैन्य कारबाही रोक्ने सहमति भएको थियो,” उनले भने ।
समझदारीलाई प्रभावकारी बनाउन दुवै पक्षलाई निर्देशन दिइएको र मे १२ मा दिउँसो १२ बजे दुवै पक्षका डीजीएमओ बीच फेरि वार्ता हुने परराष्ट्र सचिवले जानकारी दिए ।
मिस्रीको भनाइ भन्दा केही मिनेट अघि ट्रम्पले ट्रथ सोसलमा एक पोस्टमा सहमतिको घोषणा गरेका थिए । “संयुक्त राज्य अमेरिकाको मध्यस्थतामा लामो रातको वार्ता पछि, म यो घोषणा गर्न पाउँदा खुसी छु कि भारत र पाकिस्तान पूर्ण र तत्काल युद्धविराम गर्न सहमत भएका छन्,” उनले भने ।
“सामान्य ज्ञान र महान बुद्धिमत्ता प्रयोग गरेकोमा दुबै देशहरूलाई बधाई छ । यस विषयमा ध्यान दिनुभएकोमा धन्यवाद!” ट्रम्प थपे ।
सैन्य कारबाही रोक्ने समझदारी मे ७ मा प्रारम्भिक रूपमा पाकिस्तान र पाकिस्तान–अधिकृत कश्मीर (पीओके) मा आतंकवादी पूर्वाधारहरूलाई लक्षित गर्ने भारतको अपरेशन सिन्दूर पछि सबैभन्दा गम्भीर टकरावलाई चिन्हित गर्ने तिनीहरूका सेनाहरूले एक–अर्काको स्थापनाहरूलाई लक्षित गरेको घण्टा पछि भएको थियो ।
भारत–पाकिस्तान निर्णय समूहको सात (जी–७) र अमेरिका र साउदी अरेबिया लगायत धेरै देशहरूद्वारा कूटनीतिक ओभरड्राइभ पछि आएको थियो, जसले दुबै पक्षलाई द्वन्द्व कम गर्न आग्रह गरेको थियो ।
माथि उद्धृत स्रोतहरूले भने कि पहलगाम आतंकवादी हमला पछि सिन्धु जल सन्धि रद्द गर्ने सहित पाकिस्तान विरुद्ध घोषणा गरिएको भारतको दण्डात्मक उपायहरू यथावत रहनेछन् ।
२६ जना सर्वसाधारणको ज्यान जाने गरी भएको भयंकर आतंककारी हमलाको एक दिनपछि अप्रिल २३ मा भारतले उक्त कदमको घोषणा गरेको थियो । आतंकवादलाई सजाय दिइने छ र आतंकवाद विरुद्ध भारतको संकल्प दृढ छ, स्रोतले थपे ।
सूचना तथा प्रसारण मन्त्रालयले अन्य विषयमा अन्यत्र वार्ता गर्ने निर्णय नभएको बताएको छ ।
श्रोतः पीटीआई