यितेन्द्र शर्मा
चिनिया राष्ट्रपति सी जिनपिंग सत्तामा आए देखि नै आफना महत्वकांक्षी परियोजनाहरुलाई मुर्तरुप प्रदान गर्न हर सम्भव प्रयास गर्दै आएका छन् । “चिनियाँ सपनाको अभियानलाई अघि बढाएका छन् । एक जातिको नीति अन्तर्गत अल्पसंख्यक जातिहरुलाई चीनमा आफनो अस्तित्व जोगाउन पनि गाह«ो भएको छ ।
चीनभरि ५६ वटा फरक जातीय समुहहरु बसोवास गर्दछन् । हाल बहुसंख्यक हान जातिले कुल जनसंख्याको ९२ प्रतिनिधित्व गर्दछ भने बाँकी ८ प्रतिशत झुआङ्ग, उइगर (मुसलमान) तिब्बति, मङ्गोलियन र हुई (मुसलमान) जनसंख्या सहित ५५ जातिय अल्पसंख्यक मिलेर बनेको छ । यसका लागि चिनियाँ सरकारले विभिन्न अल्पसंख्यक जाति रहान बहुसंख्यक जातिहरुबीच मिलन र आत्मसात गर्ने प्रयास गरिरहेको छ । नोभेम्बर २०२१ मा एक प्रमुख चिनियाँ संस्थाद्धारा तिब्बति र हान जातिहरु बीचको जातिय सम्बन्ध सुधार गर्न प्रवृतिहरु र उपायका बारेमा अध्ययन र सुझाव गर्न एउटा अनुसन्धान गरिएको थियो । चीनको अल्पसंख्यक मामिला सम्बन्धी निकायले यो अध्ययनलाई तिब्बती र चिनियाँ जनताबीचको आदान प्रदान र मिलन प्रवद्र्धनका लागि झेउक काउन्टी गागान तिब्बती स्वायत्त प्रान्त, गान्सु प्रान्तको अनुभवलाई कार्यान्वयन गर्न सन्दर्भको रुपमा लिन सकिन्नछ, भनेको छ ।
चीन सरकारले आपसी मिलन बढाउन जतिसुकै कार्यक्रमको संचालन गरे पनि अल्पसंयक समुदायको मानवअधिकार हनन भए पनि यसलाई आत्मसात गर्न भएको कार्यक्रमले कुनै सफलता हासिल गर्दैन सी जिनपिङको शासनकालमा नै जातिय अल्पसंख्यक सँग सम्बन्धित दुई सय भन्दा बढी घटना भएको विषय विभिन्न विदेशी सन्चार माध्यममा प्रकाशित भएको पाईन्छ यद्यपि चिनियाँ जन राजनीतिक परामर्शदात्री सम्मेलन बक्ताका अनुसार साझा कार्यकक्रममा सबै जातिय समुहका लागि समान अधिकार तोकिएका छन्, तर वास्तविकतामा हान अराजकताले अरु सबैलाई ओझेलमा पार्छ । यसले जाति रितिरिवाज र परम्पराहरुको अनादर गर्नुका साथै समाप्त पनि गर्न चाहन्छ । चीनले कब्जा गरेको मङ्गोलियन क्षेत्रमा मङ्गोलियन भाषाको प्रयोगलाई कम गर्ने उद्देश्यले ल्याइएको नया निर्देशनको विरोधमा जनता सडकमा आएका थिए । सिनजियाङ्गका उईगुर मुसलमान र तिब्बतका निर्वासित लामाहरुको पनि यस्तै आरोप रहेको छ । सरकारले स्थानीय सरकारी विभागमा अल्पसंख्यक जातिय समुदायलाई सहभागिताको अनुमति दिएको भए पनि सरकारी नीतिहरुमा जातिय भेदभाव अझै प्रष्ट छ । जनसंख्याको गतिशिलता र सहकारणले चिनियाँ आधुनिकताको प्रतिनिधित्व गरे पनि राज्यको व्यापक भुमिका र अल्पसंख्यक जातिय समुहहरुलाई दिइएको व्यवहारले अझै पनि विश्वव्यापीरुपमा आलोचना गरिरहेको छ । चिनिया सरकारको जनताको विविध धार्मिक र सांस्कृतिक महत्वलाई आत्मसात गरेर मात्र राष्ट्रिय एकता र एकताको निर्माण सम्भव छ भन्ने कुरा बुझनुपर्छ । अल्पसंख्यक संस्कृतिको संरक्षण, समर्थन र समानताको अधिकारले मात्रै राष्ट्र बलियो हुन सक्दछ ।
बजार व्यवसायलाई चलायमान बनाउन गौरमा मंसिर ६ देखि ‘रौतहट एक्सपो २०८३’, लण्डन ब्रिज र जलपरी मुख्य आकर्षण
गौर आँखा अस्पतालद्वारा मौलापुरमा निःशुल्क आँखा शिविर, ३२६ जनाको परीक्षण, ७६ जना शल्यक्रियाको लागि छनौंट
उमेर हद खारेजीको माग गर्दै विगत १८ दिन देखि आन्दोलनरत वागमती सिंचाई आयोजनाका कर्मचारी प्रति राज्य उदाशिन