उइगर बाल-आफनै समुदायलाई पाखा लगाउँछन् कजाकिस्तानीहरु

   १ माघ २०७९, आईतवार ०८:४५  

कजाकिस्तान, १ माघ । कजाक अधिकारीहरू, धेरै इस्लामिक–बहुल राष्ट्रहरू जस्तै उइगर मुस्लिमहरू सँगै सिनजियाङमा हिरासतमा रहेका जातीय कजाक कैदीहरूको पीडाबारे धेरै हदसम्म मौन रहेको पाइएका छन् ।
यो सोभियत पछिको राज्यमा चीनको सिनजियाङ क्षेत्रबाट लगभग दुई हजार डायस्पोरनहरूको उपस्थितिको बावजुद यस प्रकारको मौनता लिइएका बुन् । जसमध्ये धेरैको काजाकिस्तान सँग अवस्थित जातीय सम्बन्ध छ ।
निसन्देह, सिनजियाङमा नरसंहारको प्रतिबन्धको सामना गरिरहेका जातीय कजाक र उइगरहरू लगायत टर्किस मुस्लिमहरूको समूहको बारेमा केही सार्वजनिक चिन्ता व्यक्त गरिएको छ । सिनजियाङमा हिरासतमा परेका कजाकहरूका परिवारहरूले आफ्ना आफन्तहरूको ठेगानाको बारेमा जानकारीको लागि बिन्ती गर्दै अल्माटीको व्यापारिक केन्द्रमा रहेको चिनियाँ वाणिज्य दूतावास बाहिर ६०० दिनदेखि प्रदर्शन गरेका छन् ।
सिनजियाङमा धेरै कजाक नागरिकका आफन्तहरू क्रुर ’पुनः शिक्षा केन्द्रहरू’ र जबरजस्ती श्रम सुविधाहरूमा थुनिएका छन् । प्रहरीले धेरै प्रदर्शनकारीहरूलाई गिरफ्तार गर्यो र केहीलाई ८ हजार ४०० बराबरको जरिवाना गरिएको थियो । काजाकिस्तानमा पूरै वर्षको औसत तलब बराबर वरिष्ठ चिनियाँ अधिकारीहरूको उत्तर पश्चिमी छिमेकीको भ्रमणले कडा गिरफ्तारी र कडा आर्थिक सजायको साथ पत्राचार गरेको छ ।
विश्लेषक बेरिकबोल डुकेएभले हालै द डिप्लोम्याटको एउटा लेखमा उल्लेख गरेझैं सोभियत राज्यको अनुचित सन्तुलित शिक्षा प्रणाली केही हदसम्म यस असम्बद्ध र समस्याग्रस्त दृष्टिकोणको पछाडि छ ।
स्कूलका पुस्तकहरूमा आधिकारिक कथाहरूले युवा कजाकहरूलाई सिनजियाङबाट कजाकस्तान फर्केका आफन्तहरूलाई समर्थन गर्न प्रोत्साहित गर्छन् । १८०० देखि, चिनियाँ क्षेत्रहरू १.६ मिलियन भन्दा बढी जातीय कजाकहरूको घर भएको छ ।
अल्माटीमा पिकेटिङ कारबाहीका कारणहरूको बारेमा व्यापक सन्तुष्टिको व्याख्याको अंश अहिले कजाक संस्थाहरूमा हावी हुने अस्पष्ट चीन समर्थक भावनाहरूमा निहित छ । हालैका राज्य प्रायोजित र अनुमोदित पाठ्यपुस्तकहरूले कजाकिस्तानमा जातीय कजाकहरूको संख्या बढाउनु पर्ने आवश्यकतालाई जोड दिन्छन् ।
देशमा बढ्दो सामाजिक एकताको लागि प्रमुख तत्व मानिन्छ । यी पाठ्यपुस्तकहरूका अनुसार, काजाकिस्तानको एक–जातीय राज्यमा संक्रमणले यसको ऐतिहासिक पहिचानको भावनालाई धेरै बलियो बनाउनेछ र देशलाई एकताबद्ध गर्नेछ ।
अध्यक्ष माओत्सेतुङका कार्यक्रमहरूको दशौं कक्षाको पाठ्यपुस्तकले आफ्नो युगको असन्तुलित वृद्धि र कृषि असफलताका बाबजुद चीन परमाणु र अन्तरिक्ष शक्तिको रूपमा विकसित भएको बताएको छ ।
कजाकस्तानका युवाहरूलाई उनीहरूको स्कूलको पहिलो वर्षहरूमा विदेशबाट आफ्ना आफन्तहरूलाई फर्काउन सहयोग गर्न भनियो । चिनियाँ वाणिज्य दूतावास बाहिर प्रदर्शनकारीहरूले छिमेकी सिनजियाङ प्रान्तका आफन्तहरूको बारेमा जानकारीको माग गर्दै यस्तो अभिव्यक्ति दिए ।
काजाकिस्तानको जातीय विविधताको शताब्दीयौं लामो इतिहासको बाबजुद ८० प्रतिशत जनसंख्याको प्रतिनिधित्व गर्ने आदिवासी समूहहरूले बसोबासको शासन गरे मात्र स्थिरता कायम गर्न सकिन्छ । एघारौं कक्षाको इतिहासको पाठ्यपुस्तकहरूले दावी गर्छन् कि सिनजियाङबाट फर्केका जातीय लगायतका ठूला परिवारहरू हुन्छन्, जसले श्रम अभावलाई कम गर्न, कजाक भाषाको स्थितिलाई प्रवद्र्धन गर्न र सोभियत युगको भयावहतालाई हटाउन मद्दत गर्ने बताइएको छ ।

फेसबुकबाट तपाईको प्रतिक्रिया सबै