प्रविधि क्षेत्रमा एकअर्कालाई प्रतिबन्ध लगाउँदै चीन-अमेरिका, एआईमा कसको रहला अग्रता ?

77 Shares

चीन र अमेरिकाबीच अहिले प्रविधिलाई लिएर तनाव जारी छ । प्राविधिक सामग्रीमा प्रयोग हुने उच्च गुणस्तरका चिप्सदेखि सेमिकण्डकटर चीन निर्यातमा अमेरिका आफूले मात्रै प्रतिबन्ध लगाएको छैन, उसको सहयोगी राष्ट्रहरूलाई समेत चीनमा चिप्स तथा सेमिकण्डक्टर निर्यात नगर्न भनेको छ ।

यी दुई मुलुकले एकले अर्काका प्रविधिमा प्रयोग हुने सामग्रीदेखि एप्समा प्रतिबन्ध लगाएका छन् । अमेरिकाले टिकटकमा प्रतिबन्ध लगाएपछि एप बनाउने बाइट डान्स कम्पनी अमेरिकी सरकारको निर्णयविरूद्ध अदालत गएको छ । टिकटकले अमेरिकी सुरक्षामा खतरामा पुर्याउने भएकाले प्रतिबन्धको विकल्प नरहेको अमेरिकाको भनाइ छ ।

यता, चीनले पनि मेमोरी कार्ड निर्माण गर्ने कम्पनी माइक्रोनलाई चीनमा प्रतिबन्ध लगाएको छ । चीनमा चिप्स पठाउन प्रतिबन्ध लगाएको अमेरिकालाई दबाब दिन उसले यो निर्णय लिएको प्रविधि जमातमा बहस भइरहेको छ । चीनमा धेरै निर्यात भएको माइक्रोनका सामग्रीले राष्ट्रिय सुरक्षामा असर पुर्याउने भन्दै उसले प्रतिबन्ध लगाएको हो ।

प्रविधिको क्षेत्रमा एक–अर्कालाई प्रतिबन्ध लगाइरहेको स्थितिमा पछिल्लो समयमा विकसित भएको एआई प्रविधि अर्थात् यान्त्रिक बौद्धिकतामा यी दुई मुलुकमध्ये को अघि रहला भन्ने बहस भइरहेको छ । हालै जापानमा सम्पन्न जी–७ सम्मेलनमा पनि यसबारे चर्चा भएको थियो । त्यस सम्मेलनमा अमेरिकाले चीनलाई महत्वपूर्ण प्रविधिमा बन्देज लगाउने प्रयत्नका सवालमा छलफल गरेको थियो ।

हालसम्मको स्थितिमा एआई प्रविधिको दौडमा अमेरिका नै अग्रस्थानमा छ । चीनको प्रविधि विकासमा असर पुर्याउने उद्देश्यले अमेरिकाले त्यहाँ सेमिकण्डक्टर निर्यातमै प्रतिबन्ध लगाएको छ ।

अमेरिकाको यो प्रयत्नकाबीच चीनले एआई दौडमा सबैलाई उछिन्ने विश्लेषकहरूको मत छ । ‘चिनियाँ इन्टरनेट कम्पनी अमेरिकी भन्दा निकै अत्याधुनिक छन् । उनीहरूले अमेरिकाका कम्पनीलाई आविष्कारमा उछिन्न सक्छन्’, प्रविधि जानकार केन्रा साफर भन्छिन् ।

तर हालको स्थितिमा अत्याधुनिक प्रविधि आविष्कारमा चीन १० देखि १५ वर्षपछि नै रहेको उनको भनाइ छ । अमेरिकाले प्रविधिमा सबैभन्दा बढी फड्को मार्नुको पछाडि सिलिकन भ्याली कारक हो । यहाँ गुगल, एप्पल, इन्टेल सहित अन्य ठूला र अत्याधुनिक आविष्कार गर्ने प्रविधि कम्पनी छन् । अमेरिकाले आविष्कारकलाई प्रोत्साहन समेत गर्छ । हङकङ विश्वविद्यालयका प्रविधि सम्बन्धी प्राध्यापक पास्कल फुङ भन्छन्, ‘अमेरिकाले अनुसन्धानकर्ता र आविष्कारकलाई धेरै नै प्रोत्साहन गर्ने भएकाले प्रविधिमा उसको उपस्थिति बलियो छ ।’

उदाहरणका लागि ओपन एआई नै कापी छ । गैरनाफामुखी यस संस्था अनुसन्धानका लागि खोलिएको थियो । यसले बनाएको च्याट जीपीटीले अहिले प्रविधि दुनियाँमा हंगामा मच्चाएको छ । ‘अनुसन्धानका लागि अमेरिकामा जत्तिको उपयुक्त वातावरण चीनमा छैन । एउटाको प्रविधि लोकप्रिय उन्मुख भएपछि मात्रै उनीहरूले त्यसको नयाँ मोडल विकासका लागि पहल थाल्छन् । अनुसन्धानमा अब्बल नहुनाले नै चीन प्रविधि विकासमा पछि परेको हो’, साफर भन्छिन् ।

अमेरिकामा अनुसन्धानका लागि लगानीकर्ताहरूले पनि प्रोत्साहन गर्छन् । ओपन एआईको च्याट जीपीटीका लागि माइक्रोसफ्टले १ अर्ब अमेरिकी डलर लगानी गरेको थियो । ‘एआई प्रविधिको दुनियाँमा निकै नै रूपान्तरणकारी माध्यम हो । यसले धेरै समस्याको समाधान गर्ने हैसियत राख्छ’, माइक्रोसफ्टका प्रमुख कार्यकारी सतय नाडेलाले भनेका छन् ।

यता, चीनलाई प्रयोगकर्ताको तर्फबाट फाइदा छ । चीन विश्वको दोस्रो ठूलो जनसंख्या भएको मुलुक हो । चीनको जनसंख्या १ अर्ब ४० करोड छ । इन्टरनेटको दुनियाँमा चीनले प्रगति गर्दै आएको छ । चीनका सबैले वी च्याटको प्रयोग गर्छन् । चीनमा वी च्याट सन्देश पठाउन मात्रै नभएर चिकित्सकको समय लिन दिन आयकर तिर्नसमेत प्रयोग हुन्छ ।

प्रविधिको विकासमा चिनिँया फड्कोलाई रोक्ने अमेरिकी प्रयासका कारण चीनले एआइको पृथक मोडल बनाएर चुनौती दिने संभावना रहेको विज्ञहरूको मत छ  ।

प्रयोगकर्ताको संख्या बढेकाले प्रविधिको सुधारमा चीनले ध्यान दिनुपर्ने एडिथ यङ बताउँछन् । ‘डेटाको उपलब्धताले एआइलाई मजबुद बनाउँछ । चीनमा डेटाको उपलब्धतामा कुनै समस्या छैन । माध्यमको मात्रै समस्या छ’, यङ भन्छन् ।

यता, गोपनीयताको नीतिको तुलना गर्दा अमेरिका भन्दा चीनसँग कम कानुन छन् । त्यसैले एआई प्रविधिको लागि यो भन्दा उपयुक्त स्थान चीननै रहेको यङको भनाइ छ ।

हाल चीनको प्रविधि विकास अमेरिका भन्दा कमजोर रहेपनि चीनले फड्को मार्नसक्ने प्रशस्त ठाउँ रहेको ली काइ फू बताउँछन् । एआई सुपरपावर नामक किताबमा उनले लेखेका छन्, ‘अत्यधिक गतिमा चीनको रूचि छ । साभार त्यहाँ सामान्य छ भने प्रतिस्पर्धामा खरो उत्रिने बानी चीनको छ’, गुगल चीनका हेड ली भन्छन् । सन् १९८० देखि चीनको बढ्दो अर्थतन्त्रको सारथी प्रविधिमा आधारित उत्पादनै भएको फङको भनाइ छ । ‘पछिल्लो दशकमा चीनको कुरा गर्ने हो भने त्यहाँ उपभोक्ता केन्द्रित आविष्कार धेरैनै भएका छन्’, उनले भनिन् ।

चीनका प्रविधि कम्पनीले एआईको विकास गरेमा उनीहरूले आलोचनात्मक उत्तर र विवेचना सायदै दिनेछन् । अधिनायकवादी राज्यको हस्तक्षेप हुनसक्ने भएकाले आलोचनात्मक उत्तर एआईले दिनसक्ने सम्भावना कमै हुने फङको भनाइ छ ।

तर प्रविधिको विकासमा चिनिँया फड्कोलाई रोक्ने अमेरिकी प्रयासका कारण चीनले एआइको पृथक मोडल बनाएर चुनौती दिने संभावना रहेको विज्ञहरूको मत छ  ।

उच्च गुणस्तरको चिप्स तथा सेमिकण्डक्टरमा कब्जा जमाउने वासिङ्टन र बेइजिङको प्रयत्नले २ मुलुकबीच तनाव बढ्दो छ । यी २ वस्तु मोबाइल, ल्यापटप तथा सैन्य सामग्रीमा प्रयोग हुँदै आएका छन् ।

अमेरिकी कम्पनी नेभिदा एआई चिप्समा अग्रणी रहेको अवस्थामा चीनको केही सीमित कम्पनीले मात्रै च्याट जीपीटीसँग प्रतिस्पर्धा गर्नसक्ने फङको भनाइ छ । यसले चीनको उच्च प्रविधि विकासका क्षेत्रमा काम गर्ने कम्पीनलाई असर पुर्याए पनि उपभोक्ताले प्रयोग गर्ने प्रविधिमा यसले कुनै असर नपुर्याउने साफरको भनाइ छ ।

‘सैन्य सामग्रीलाई मात्रै लक्षित गरेर प्रतिबन्ध लगाइएको हुनाले अन्य क्षेत्रमा चीनलाई हानी पुग्नेछैन’, उनले भनिन् । अमेरिकालाई उछिन्नका लागि चीन स्वयंले सिलिकन भ्याली जस्तै अनुसन्धान संस्कृतिको विकास गर्नुपर्ने फङको भनाइ छ । ‘घरेलु विज्ञ मात्रै नभएर बाहिर उत्कृष्ट काम गरिरहेकालाई चीनले आकर्षित गर्न जरूरी छ’, उनले भनिन् ।

चिप्स कम्पनीलाई बेइजिङ ठूलो रकम उपलब्ध गराउने बताएको छ । यद्यपि सरकारी व्यवहारका कारण लगानीकर्ता त्रसित छन् । प्रविधि कम्पनीका प्रख्यात तथा अर्बपति जाओ विगोको गिरप्तारीपछि लगानीकर्ता हच्किएका हुन् ।

‘जाओको गिरफ्तारीले चीनमा राज्यको रकममा कुनै हिनामिना गर्न नमिल्ने सन्देशसँगै त्रासको वातावरण सिर्जना भएको छ’, फङ भन्छिन् । यसले चीनको एआईको भविष्यमा पर्ने असरको संकेत देखाउन अझै बाँकी छ । अनलाइनखबर

प्रतिक्रिया

सम्बन्धित समाचार

Terai Top एउटा समाचारमुखी प्लेटफर्म जस्तो देखिन्छ, जहाँ स्थानीय घटना, सामाजिक विषय, राजनीति, सुरक्षा, अपराध समाचार र दैनिक जीवनसँग जोडिएका अपडेटलाई प्राथमिकता दिइन्छ। यस्तो शैलीका सामग्री पाठकका लागि उपयोगी हुन्छन्, किनकि यहाँ सूचना केवल छिटो मात्र होइन, बुझ्न सजिलो तरिकाले प्रस्तुत गरिन्छ। यही कारणले डिजिटल सेवाहरू, नयाँ अनलाइन प्लेटफर्म र मनोरञ्जनसँग सम्बन्धित विषयमा पनि यस्तै स्पष्टता आवश्यक हुन्छ। अनलाइन मनोरञ्जनको क्षेत्रमा नयाँ क्यासिनो प्लेटफर्महरू लगातार देखा पर्छन्, तर सबै प्रस्ताव समान रूपमा भरपर्दा हुँदैनन्। Brandneue Online Casinos सम्बन्धी जानकारी हेर्दा बोनस, भुक्तानी विकल्प, लाइसेन्स, प्रयोगकर्ता अनुभव र निकासी प्रक्रियाजस्ता पक्षलाई ध्यान दिनुपर्छ refpolk.de. यसले नयाँ देखिने साइट साँच्चै उपयोगी छ कि केवल आकर्षक प्रचारमा सीमित छ भन्ने कुरा छुट्याउन सजिलो बनाउँछ। Terai Top को समाचार शैली र नयाँ अनलाइन क्यासिनोहरूको विषयबीच मुख्य समानता भनेको अद्यावधिक र स्पष्ट जानकारीको आवश्यकता हो। समाचार होस् वा डिजिटल मनोरञ्जन, सही निर्णयका लागि सतही दाबीभन्दा तथ्य, नियम र विश्वसनीयता बढी महत्त्वपूर्ण हुन्छ।