चिनियाँ राजदूतले भने विजुली नेपाललाई आफैं कम छ, भारत निर्यात गर्नुको कुनै अर्थ छैनन् ?
नेपाल भारत बीच भर्खरै सम्पन्न भएको उर्जा सम्झौताबाट उत्तरी छिमेकी मुलुक चीन निकै आक्रोशित बन्दै चिनियाँ राजदूतले भनेका छन् नेपाल संग आफै विजुली कम छ तर भारत संग विजुली विक्री गर्नुको कुनै अर्थ नरहेको टिप्पणी गरेका छन् ।
भर्खरै भारत सरकारले आगामी दशकमा नेपालबाट १० हजार मेगावाट बिजुली किन्ने निर्णय गरेका हुन् । साथै, भारतको सतलज हाइड्रोपावर कर्पोरेशनले ९०० मेगावाटको अरुण–३ र ४९० मेगावाटको अरुण–४ जलविद्युत आयोजना निर्माण गर्ने भएको छ ।
नेपाल र भारतबीचको ठूला विद्युत आयोजनालाई लिएर चीन आक्रोशित बनेको छ । नेपालका लागि चिनियाँ राजदूत चेङ सोङले आपत्तिजनक टिप्पणी गर्दै नेपालले आफ्नो लागि कम बिजुली छ भने भारतमा निर्यात गर्नुको कुनै अर्थ नरहेको बताए । भारतको नीति नेपालका लागि न त सहि छ न हितकारी छ भन्दै आपत्ती जनाएका थिए ।
बीआरआईबाट नेपालले खासै सहयोग पाएन ?
प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल (प्रचण्ड) अहिले न्यूयोर्कमा छन् । जहाँ उनले संयुक्त राष्ट्र संघको ७८ औँ महासभालाई सम्बोधन गर्नेछन् । यसपछि उनी सेप्टेम्बर २२ मा अमेरिकाबाट चीन जानेछन् । स्रोतका अनुसार यस भ्रमणमा चीनको सबैभन्दा ठूलो एजेन्डा नेपाललाई बेल्ट एण्ड रोड इनिसिएटिभ (बिआरआई) सम्झौतामा हस्ताक्षर गराउनु रहेको छ ।
आपसी सहमति नहुँदा २०१७ देखि काम अलपत्र परेको छ । बीआरआई नेपालको पूर्व प्रधानमन्त्री तथा प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले सन् २०१७ मा बीआरआई परियोजनामा हस्ताक्षर गरे पनि त्यसयता खासै प्रगति हुन सकेको छैन ।
नेपाल र चीनबीच ऊर्जा सम्झौताको सम्भावना कतिको छ ?
सन् २०१९ मा नेपालले बीआरआईमा ३५ वटा आयोजना समावेश गरेको थियो जसमध्ये ९ वटा मात्रै चीन सँग सम्झौता भएको थियो । प्रचण्डको चीन भ्रमणका क्रममा विद्युत व्यापार र चिनियाँ राष्ट्रपतिको कार्यकालमा दिएको आर्थिक प्याकेजको सदुपयोग गर्ने विषयमा सम्झौता हुन सक्ने प्रधानमन्त्री कार्यालय श्रोतले नाम न छाप्ने शर्तमा जानकारी दिए ।
सन् २०१९ मा नेपाल भ्रमणका क्रममा चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनफिङले सन् २०२० देखि २०२२ सम्म ४ हजार करोड रुपैयाँ आर्थिक सहयोग गर्ने वाचा गरेका थिए । तर दुवै देशमा आयोजना बारे सहमति नहुँदा रकम विनियोजन हुन सकेको छैन ।
परराष्ट्रमन्त्री एनपी साउदले द्विपक्षीय वार्तामा कृषि, स्वास्थ्य, सडक सञ्जाल, सीमा नाका र ऊर्जा सहकार्यका विषयमा छलफल हुन सक्ने बताए । नेपालको आम जनताको राय – हामी चीनबाट महँगो ऋण चाहँदैनौं । प्रधानमन्त्री प्रचण्डको पार्टी नेकपा (माओवादी केन्द्र) का स्रोतले चीनको बिआरआई परियोजना अगाडि बढाउन सरकार माथि दबाब रहेको बताए ।
श्रीलंका र अफ्रिकी मुलुकको अवस्था हेर्दा लामो समयदेखि चीनको ऋणप्रति नेपालमा अविश्वास कायम छ । नेपालका नागरिक समाजका प्रतिनिधि भन्छन– विश्व बैंक र एडीबीको ऋण उपलब्ध हुँदा चीनबाट चर्को ब्याजमा ऋण किन लिने ? हो ।
नेपालमा ८६ हजार मेगावाट क्षमता भए पनि हिउँदमा भारतबाट आयात हुन्छ
प्रधानमन्त्री प्रचण्ड वैशाख १७ गते देखि २० सम्म भारत भ्रमण गरेका थिए । त्यस अवधिमा भारतसँग धेरै सम्झौता भएका छन् । जसमा १० हजार मेगावाट विद्युत् निर्यात गर्ने सम्झौता पनि भएको थियो । साथै अन्य धेरै विद्युत आयोजनाको काम अघि बढिरहेको छ । नेपालमा जलविद्युतको अपार सम्भावना रहेको ८६ हजार मेगावाट बिजुलीको क्षमता रहेको तर हिउँदमा भारतबाट बिजुली आयात गर्नुपर्ने बाध्यता रहदै आएको छ ।

बजार व्यवसायलाई चलायमान बनाउन गौरमा मंसिर ६ देखि ‘रौतहट एक्सपो २०८३’, लण्डन ब्रिज र जलपरी मुख्य आकर्षण
गौर आँखा अस्पतालद्वारा मौलापुरमा निःशुल्क आँखा शिविर, ३२६ जनाको परीक्षण, ७६ जना शल्यक्रियाको लागि छनौंट
उमेर हद खारेजीको माग गर्दै विगत १८ दिन देखि आन्दोलनरत वागमती सिंचाई आयोजनाका कर्मचारी प्रति राज्य उदाशिन