शक्ति संचय गर्ने होडमा विश्वासपत्रलाई गायव गर्दै सि जिनपिंगको कदमबाट चीनमा तरंग

46 Shares

चिनियाँ राष्ट्रपति सि जिनपिंगको तेश्रो पटकको कार्यकालमा आफ्नो भव्य दृष्टिकोण सफल बनाउनका लागि आफना वफादारहरूलाई शीर्ष स्थानमा राखेका थिए ।
राष्ट्रपति सी को अपेक्षा थियो, ‘वफादारहरूले आफ्नो दृष्टीकोण सहजताका साथ कार्यान्वयन गर्नेछन् ।’ तर एक वर्षको अवधिमा सी को यो अपेक्षामा कठिनाइ देखा परेको छ । आफ्ना विश्वापात्रले नै प्रश्न उठाउन थालेपछि सीले राजनीतिक तरंगको सामाना गर्नुपरेको छ ।
दुई महिनाको अवधिमा चीनका दुई उच्चपदस्थ मन्त्री र चीनका लागि अन्तरराष्ट्रिय मध्यस्थकर्ता नै गायब छन् । पूर्व विदेशमन्त्री क्वीन गाङ नाटकीय रुपमा गायब भएको घटना पछि हाल रक्षा मन्त्री ली साङफू गायब भएका छन् । विगत तीन साता देखि उनी सार्वजनिक वृत्तमा देखा परेका छैनन् ।
पश्चिमा राष्ट्र सँगको बढ्दो तनावको समयमा सी ले आन्तरिक कमजोरी वा खतरालाई हटाउन खोजेको अवस्थामा उनीहरू गायब भएका हुन् । ली र क्वीन दुबै राज्य परिषद्का पाँच सदस्य मध्येमा थिए । दुबैजना मन्त्रिपरिषद्का प्रभावशाली मन्त्री थिए । ली केन्द्रीय सैन्य आयोगमा समेत थिए । सी नेतृत्वको यस शक्तिशाली आयोगले चीनको सम्पूर्ण सशस्त्र बललाई परिचालन गर्छ ।
एक महिनाअघि आकस्मिक रुपमा सीले सेनाका दुई उच्च कमाण्डरलाई बर्खास्त गरेका थिए । पूर्व परराष्ट्रमन्त्री क्वीन गायबको घटनामा पनि सरकार मौन थियो । रक्षामन्त्रीको प्रकरणमा पनि चिनियाँ सरकारले केही बोलेको छैन । सी को अपारदर्शी कार्यकालमा यस्ता घटना सामान्य छन् ।
सरकार केही नबोले पनि उच्च श्रोतको हवला दिँदै गत मंगलबार वाल स्ट्रीट जर्नलले एक समाचार प्रकाशित गरेको छ । क्वीन माथि विवाहत्तर सम्बन्धमा सरकारी अनुसन्धान भइरहेको त्यसमा जिकिर छ । अमेरिकामा राजदूत हुँदा उनी विवाहत्तर सम्बन्धमा रहेकाले अनुसन्धान गरिएको सार समाचारमा छ । चीनको विदेश मन्त्रालयले यस मामिलामा कुनै प्रतिक्रिया जनाएको छैन ।
उच्चपदस्थ नेतानै गायब हुँदा कायम भइरहेको बेइजिङको मौनतालाई विश्वलेनै आश्चर्यका रुपमा हेरेको छ । विज्ञहरू भन्छन्, ‘चीनको सत्तारुढ अभिजान वर्गमा देखिएको अनिश्चितताले बेइजिङको राजनीतिक प्रणालीको कमजोरी उजागर गरेको छ ।’
रिपोर्टमा अघि भन्छन–‘सीको तेस्रो कार्यकाल उनको व्यक्तिगत शक्तिको एकाग्रतामा केन्द्रित रहेको छ ।‘ सिंगापुरको नेशनल युनिभर्सिटीका अनुसन्धानकर्ता ड्रु थोम्पसनका अनुसार जारी राजनीतिक घटनाक्रमले बेइजिङको राजनीतिक संकटलाई चित्रण गर्छ । ‘विश्वासपात्र सँग सी को बढ्दो तिक्तता र शासकीय स्वभाव नियन्त्रणका मापदण्डको अभावका कारण चीन राजनीतिक जोखिम तर्फ अग्रसर छ,’ उनले भने ।
चीनमा रक्षामन्त्री कार्यकारी भूमिकामा हुँदैन । ली ले सैन्य संयन्त्रलाई परिचालनको हैसियत नराखे पनि विश्वका लागि आवश्यक सैन्य कुटनीतिका लागि उनी चीनको महत्वपूर्ण अनुहार थिए । गत मार्चमा रक्षा मन्त्री भएसँगै उनले दुईपटक मस्को भ्रमण गरेका थिए । बेलारुस पुगेर त्यहाँ राष्ट्रपति सँग भेट गरेका थिए भने अमेरिकी रक्षा मन्त्री लोयड अस्टिन सँग पनि उनको भेट भएको थियो । तर हालसालको कुरा गर्दा उनी कुटनीतिक गतिविधिबाट अलग छन् । भियतनाम र सिंगापुरका सैन्य अधिकारीहरू संगको छलफलमा उनी देखा परेनन् ।
विज्ञहरूको अनुमान के छ भने अमेरिकासँगको सम्बन्धलाई स्थिर बनाउने प्रयत्न भइरहेको समयमा उनलाई छायाँमा राखिएको हुनसक्छ । सन् २०१८ मा चीनले रुसबाट हतियार खरिद गरेपछि अमेरिकाले उनीमाथि प्रतिबन्ध लगाएको थियो । त्यस प्रतिबन्ध फुकुवा नगरेसम्म ली अमेरिका सँगको कुनै पनि वार्तामा सहभागिता नजाने अडान बेइजिङले लिँदै आएको थियो । लीलाई जिम्मेवारीबाट हटाइएको थियो भने दुई शक्ति राष्ट्रबीचको सैन्य वार्ताका लागि चालिएको कदमका रुपमा लिन सकिन्थ्यो ।
दोषबाट उम्किन नसकेका सी
सीका आफ्नै विश्वासपात्र लगातार गायब र पतन प्रकरणलाई उच्च नेतृत्वमा रहेका अन्यले निकै संशय र त्रासको दृष्टीकोणबाट हेरिरहेको विज्ञहरू बताउँछन् । ‘राज्य परिषद्का दुई सदस्य नै सार्वजिक वृत्तबाट गायब भएको प्रकरणले सी को राजनीतिक संकटलाई प्रतिविम्वित गर्छ । संकटलाई लुकाउने जतिसुकै प्रयत्न भए पनि विस्तारै त्यसको प्रस्फुटन भइरहेको छ,’ चिनिँया कम्युनिस्ट पार्टीको अखबारका पूर्व सम्पादक देङ युवेन भन्छन् ।
सीको तेस्रो कार्यकालमा चीन आर्थिक संकट उन्मुख छ । युवा बेरोजगारको संख्या बढिरहेको छ भने स्थानीय सरकार ऋणको चपेटामा छन् । सीको तेस्रो कार्यकालमा विश्वकै दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र जोखिमतर्फ अघि बढिरहेको विज्ञहरू बताउँछन् । ‘आर्थिक, सैन्य शक्तिको महत्वपूर्ण आधारशिलालाई थाँटी राख्दै सी अहिले वैचारिक एकताको पक्षमा अघि बढिरहेका छन्,’ क्रेग सिग्लेटन भन्छन् ।
सीले सबै शक्ति आफ्नो हातमा लिइसकेका छन् । यद्यपि सैन्य क्षेत्रमा आफ्नो शक्ति विस्तार दुई गुणाले बढाइरहेका छन् । ली गायब भएकोबारे चासो बढ्दै गएपछि सीले भनेका थिए, ‘सेनाभित्र एकता र स्थिरता कायम राख्न आवश्यक छ ।’
शक्तिमा पुगेपछि आफ्ना विश्वासपात्र माथि कदम चाल्ने नेतामा सी मात्रै होइनन् । चिनिँया कम्युनिस्ट पार्टीका पूर्व अध्यक्ष माओत्सतुङले पनि यस्तै गरेका थिए । सम्पूर्ण शक्ति आफैँमा केन्द्रित गरेका सीले यस्ता कदम जारी नै राख्नै विज्ञहरूको मत छ । राजनीतिक प्रणाली नसुध्रिए सम्म यस्ता घटना जारी रहने उनीहरूको मत छ ।
श्रोतः अनलाइनखवर

प्रतिक्रिया

सम्बन्धित समाचार

Terai Top एउटा समाचारमुखी प्लेटफर्म जस्तो देखिन्छ, जहाँ स्थानीय घटना, सामाजिक विषय, राजनीति, सुरक्षा, अपराध समाचार र दैनिक जीवनसँग जोडिएका अपडेटलाई प्राथमिकता दिइन्छ। यस्तो शैलीका सामग्री पाठकका लागि उपयोगी हुन्छन्, किनकि यहाँ सूचना केवल छिटो मात्र होइन, बुझ्न सजिलो तरिकाले प्रस्तुत गरिन्छ। यही कारणले डिजिटल सेवाहरू, नयाँ अनलाइन प्लेटफर्म र मनोरञ्जनसँग सम्बन्धित विषयमा पनि यस्तै स्पष्टता आवश्यक हुन्छ। अनलाइन मनोरञ्जनको क्षेत्रमा नयाँ क्यासिनो प्लेटफर्महरू लगातार देखा पर्छन्, तर सबै प्रस्ताव समान रूपमा भरपर्दा हुँदैनन्। Brandneue Online Casinos सम्बन्धी जानकारी हेर्दा बोनस, भुक्तानी विकल्प, लाइसेन्स, प्रयोगकर्ता अनुभव र निकासी प्रक्रियाजस्ता पक्षलाई ध्यान दिनुपर्छ refpolk.de. यसले नयाँ देखिने साइट साँच्चै उपयोगी छ कि केवल आकर्षक प्रचारमा सीमित छ भन्ने कुरा छुट्याउन सजिलो बनाउँछ। Terai Top को समाचार शैली र नयाँ अनलाइन क्यासिनोहरूको विषयबीच मुख्य समानता भनेको अद्यावधिक र स्पष्ट जानकारीको आवश्यकता हो। समाचार होस् वा डिजिटल मनोरञ्जन, सही निर्णयका लागि सतही दाबीभन्दा तथ्य, नियम र विश्वसनीयता बढी महत्त्वपूर्ण हुन्छ।