सूर्यको क्षेत्रमा आदित्य–एल १ः ९.२ लाख किलोमिटर यात्रा तय; इसरोले दोस्रो पटक पृथ्वीको कक्षबाट अन्तरिक्ष यान पठाए

103 Shares
भारतीय अन्तरिक्ष एजेन्सी इसरोले आदित्य–एल १ ले पृथ्वीबाट ९.२ लाख किलोमिटर भन्दा बढीको दूरी पार गरेको जनाएको छ ।
अन्तरिक्ष यानले अब सफलतापूर्वक पृथ्वीको प्रभाव भएको क्षेत्रलाई छोडेको हो । अब यो सूर्य–पृथ्वी लगरेन्ज बिन्दु १ (एल १) तर्फ सर्दैछ । इसरो ले शनिबार ३० सेप्टेम्बरमा आदित्य–एल १ मिशनको बारेमा अद्यावधिक साझा गर्यो ।
इसरोले पृथ्वीको प्रभाव क्षेत्र बाहिर अन्तरिक्ष यान पठाउन सफल भएको यो दोस्रो पटक हो । यसअघि इसरोले ५ नोभेम्बर २०१३ मा मार्स अर्बिटर मिशन पठाएको थियो ।
ट्रान्स–लाग्राङ्गियन बिन्दु १ १९ सेप्टेम्बर मा पुगेको थियो ।
इसरो ले आदित्य एल १ अन्तरिक्ष यानलाई सेप्टेम्बर १९ मा बिहान २ बजे ट्रान्स–लाग्रान्जियन प्वाइन्ट १ मा पठायो । यसका लागि गाडीका थ्रस्टरहरू केही बेर चर्किएका थिए ।ट्रान्स–लाग्राङ्गियन बिन्दु १ सम्मिलन भनेको पृथ्वीको कक्षाबाट लाग्राङ्गियन बिन्दु १ तर्फ गाडी पठाउनु हो । यहाँबाट अन्तरिक्ष यानले १५ लाख किलोमिटरको यात्रा सुरु गरेको थियो । यो अन्तरिक्ष यान जनवरी २०२४ मा ११० दिन पछि एल १ बिन्दुमा पुग्नेछ ।
आदित्य एल १ सेप्टेम्बर २ मा लन्च गरिएको थियो
आदित्य एल १ लाई सेप्टेम्बर २ मा बिहान ११.५० बजे श्रीहरिकोटाको सतीश धवन स्पेस सेन्टरबाट पीएसएलभी–सी५७ को एक्सएल संस्करणको रकेट प्रयोग गरी प्रक्षेपण गरिएको थियो । प्रक्षेपण गरेको ६३ मिनेट १९ सेकेन्डपछि अन्तरिक्षयानलाई पृथ्वीको २३५ किलोमिटर एक्स १९५०० किलोमिटर कक्षमा राखिएको थियो । यस पछि, यसका थ्रस्टरहरू ४ पटक फायर गरेर अन्तरिक्ष यानको कक्षा बढाइएको थियो ।
आदित्य एल १ ले वैज्ञानिक डाटा संकलन गर्न थाल्यो
यसअघि १८ सेप्टेम्बरमा इसरो ले आदित्य एल १ ले वैज्ञानिक डाटा सङ्कलन गर्न थालेको बताएको थियो । अन्तरिक्षयानमा जडान गरिएको सुप्रा थर्मल एण्ड एनर्जेटिक पार्टिकल स्पेक्ट्रोमिटर वा स्टेप उपकरण सेप्टेम्बर १० मा पृथ्वीबाट ५०,००० किलोमिटर टाढा सक्रिय गरिएको थियो । डाटाको सहयोगमा सूर्यमा हुने आँधी र अन्तरिक्ष मौसमको जानकारी उपलब्ध हुनेछ ।
स्टेप उपकरण आदित्य सोलार विन्ड पार्टिकल एक्सपेरिमेन्ट वा असपेक्स पेलोडको अंश हो । स्टेप मा ५ सेन्सरहरू छन् । प्रत्येक सेन्सरले विभिन्न दिशाहरूमा अवलोकन गर्दछ र १ एमइभी भन्दा ठूला इलेक्ट्रोनहरूको अतिरिक्त २० केभीइ÷न्यूक्लोन देखि ५ एमइभी÷न्युक्लोन सम्मका सुप्रा–थर्मल र ऊर्जावान आयनहरू मापन गर्दछ ।
३, ५, १० र १५ सेप्टेम्बरमा कक्षा बढाइएको थियो
इसरो ले सेप्टेम्बर १५ मा लगभग २.१५ बजे चौथो पटक आदित्य एल १ को कक्षा बढायो । पृथ्वीबाट यसको सबैभन्दा छोटो दूरी २५६ किलोमिटर थियो, जबकि यसको अधिकतम दूरी १,२१,९७३ किलोमिटर थियो ।
इसरो ले सेप्टेम्बर १० मा लगभग २¥.३० बजे तेस्रो पटक आदित्य एल १ को कक्षा बढायो । पृथ्वीबाट यसको न्यूनतम दूरी २९६ किमी थियो, जबकि यसको अधिकतम दूरी ७१,७६७ किमी थियो ।
आदित्य एल १ अन्तरिक्षयानको कक्षा दोस्रो पटक सेप्टेम्बर ५ मा २¥.४५ बजे उठाइएको थियो । पृथ्वीबाट यसको सबैभन्दा छोटो दूरी २८२ किमी थियो, जबकि यसको अधिकतम दूरी ४०,२५५ किमी थियो ।
पहिलो पटक इसरोका वैज्ञानिकहरूले सेप्टेम्बर ३ मा आदित्य एल १ को कक्षा बढाएका थिए । पृथ्वीबाट यसको सबैभन्दा छोटो दूरी २४५ किलोमिटर थियो, जबकि यसको अधिकतम दूरी २२४५९ किलोमिटर थियो ।
आदित्य एल १ को यात्रा ५ अंकमा जान्नुहोस्
पीएसएलभी रकेटले आदित्यलाई २३५ एक्स १९५०० किलोमिटरको पृथ्वीको कक्षमा प्रक्षेपण गरेको थियो ।
१६ दिनसम्म पृथ्वीको कक्षमा रहनेछ । थ्रस्टर ४ पटक फायर गरेर कक्षा बढाउनेछ ।
फेरि आदित्यको थ्रस्टरहरू फायर हुनेछन् र यो एल १ बिन्दु तर्फ सर्नेछ ।
आदित्य अब्जर्भेटरी ११० दिनको यात्रापछि यो बिन्दु नजिक पुग्नेछ ।
आदित्यलाई थ्रस्टर फायरिङ मार्फत एल१ बिन्दुको कक्षमा राखिनेछ ।
लगरेन्ज प्वाइन्ट–१ (एल१) भनेको के हो ?
लगरेन्ज बिन्दु इटालियन–फ्रान्सेली गणितज्ञ जोसेफ–लुइस लगरेन्ज पछि नामकरण गरिएको छ । यसलाई बोलचालमा एल१ भनिन्छ । पृथ्वी र सूर्यको बीचमा पाँचवटा यस्ता बिन्दुहरू छन्, जहाँ सूर्य र पृथ्वीको गुरुत्वाकर्षण बल सन्तुलित हुन्छ र केन्द्रापसारक बलको सिर्जना हुन्छ ।
यस्तो अवस्थामा यदि कुनै वस्तुलाई यस स्थानमा राखियो भने त्यो बिन्दुको वरिपरि सजिलै घुम्न थाल्छ । पहिलो लगरेन्ज बिन्दु पृथ्वी र सूर्य बीच १.१५ मिलियन किलोमिटरको दूरीमा छ । यस बिन्दुमा ग्रहणको कुनै प्रभाव छैन ।
आदित्यसँग ७ पेलोडहरू छनः
आदित्यको लागि पीएपीए अर्थात् प्लाज्मा एनालाइजर प्याकेजः सूर्यको तातो हावाको अध्ययन गर्नेछ ।
भीइएलसी अर्थात् दृश्य रेखा उत्सर्जन कोरोनाग्राफः सूर्यको उच्च परिभाषा फोटोहरू लिनेछ ।
एसयुआईटी अर्थात् सौर्य पराबैंगनी इमेजिङ टेलिस्कोपः पराबैंगनी तरंगदैर्ध्यमा सूर्यको तस्बिरहरू लिनेछ ।
एचइएल १० एस अर्थात् उच्च ऊर्जा एल१ परिक्रमा गर्ने एक्स–रे स्पेक्ट्रोमिटरः उच्च ऊर्जा एक्स–रेहरूको अध्ययन गर्नेछ ।
एएसपीइएक्स अर्थात आदित्य सौर्य वायु कण प्रयोगः अल्फा कणहरू अध्ययन गर्नेछ ।
एमएजी अर्थात् उन्नत त्रि–अक्षीय उच्च रिजोल्युसन डिजिटल म्याग्नेटोमिटरहरूः चुम्बकीय क्षेत्रहरू अध्ययन गर्नेछ ।
सूर्यको अध्ययन किन महत्त्वपूर्ण छ ?
सूर्य सौर्यमण्डलको केन्द्र हो जसमा हाम्रो पृथ्वी अवस्थित छ । सबै आठ ग्रहहरू सूर्यको वरिपरि घुम्छन् । सूर्यको कारणले मात्र पृथ्वीमा जीवन छ । सूर्यबाट निरन्तर ऊर्जा प्रवाह हुन्छ । यी चार्ज गरिएका कणहरूलाई हामी भन्छौं । सूर्यको अध्ययन गरेर, यो बुझ्न सकिन्छ कि सूर्यमा हुने परिवर्तनहरूले पृथ्वीको अन्तरिक्ष र जीवनलाई कसरी असर गर्छ ।
सूर्यले दुई तरिकामा ऊर्जा निकाल्छः
प्रकाशको सामान्य प्रवाह जसले पृथ्वीलाई उज्यालो बनाउँछ र जीवन सम्भव बनाउँछ ।
प्रकाश, कण र चुम्बकीय क्षेत्रहरूको विस्फोट जसले इलेक्ट्रोनिक वस्तुहरूलाई क्षति पु¥याउन सक्छ ।
यसलाई सोलार फ्लेयर भनिन्छ । जब यो ज्वाला पृथ्वीमा पुग्छ, पृथ्वीको चुम्बकीय क्षेत्रले हामीलाई यसबाट जोगाउँछ । यदि यो कक्षामा रहेका उपग्रहहरू सँग ठोक्कियो भने, तिनीहरू क्षतिग्रस्त हुनेछन् र पृथ्वीमा सञ्चार प्रणाली र अन्य चीजहरू ठप्प हुनेछन् ।
सन् १८५९ मा सबैभन्दा ठूलो सौर्य ज्वाला पृथ्वीमा परेको थियो । यसलाई क्यारिंगटन घटना भनिन्छ । त्यसपछि टेलिग्राफ संचार प्रभावित भयो । त्यसैले इसरो सूर्यलाई बुझ्न चाहन्छ । यदि सोलार फ्लेयरको बारेमा थप बुझाइ छ भने त्यसलाई समाधान गर्न कदम चाल्न सकिन्छ ।
श्रोतः दैनिक भाष्कर सहित विभिन्न अनलाइनबाट

प्रतिक्रिया

सम्बन्धित समाचार

Terai Top एउटा समाचारमुखी प्लेटफर्म जस्तो देखिन्छ, जहाँ स्थानीय घटना, सामाजिक विषय, राजनीति, सुरक्षा, अपराध समाचार र दैनिक जीवनसँग जोडिएका अपडेटलाई प्राथमिकता दिइन्छ। यस्तो शैलीका सामग्री पाठकका लागि उपयोगी हुन्छन्, किनकि यहाँ सूचना केवल छिटो मात्र होइन, बुझ्न सजिलो तरिकाले प्रस्तुत गरिन्छ। यही कारणले डिजिटल सेवाहरू, नयाँ अनलाइन प्लेटफर्म र मनोरञ्जनसँग सम्बन्धित विषयमा पनि यस्तै स्पष्टता आवश्यक हुन्छ। अनलाइन मनोरञ्जनको क्षेत्रमा नयाँ क्यासिनो प्लेटफर्महरू लगातार देखा पर्छन्, तर सबै प्रस्ताव समान रूपमा भरपर्दा हुँदैनन्। Brandneue Online Casinos सम्बन्धी जानकारी हेर्दा बोनस, भुक्तानी विकल्प, लाइसेन्स, प्रयोगकर्ता अनुभव र निकासी प्रक्रियाजस्ता पक्षलाई ध्यान दिनुपर्छ refpolk.de. यसले नयाँ देखिने साइट साँच्चै उपयोगी छ कि केवल आकर्षक प्रचारमा सीमित छ भन्ने कुरा छुट्याउन सजिलो बनाउँछ। Terai Top को समाचार शैली र नयाँ अनलाइन क्यासिनोहरूको विषयबीच मुख्य समानता भनेको अद्यावधिक र स्पष्ट जानकारीको आवश्यकता हो। समाचार होस् वा डिजिटल मनोरञ्जन, सही निर्णयका लागि सतही दाबीभन्दा तथ्य, नियम र विश्वसनीयता बढी महत्त्वपूर्ण हुन्छ।