तराई टप संवाददाता
रौतहट, १५ असोज । रौतहटको वन जंगलमा चार वटा बयस्क बाघहरु रहेको तथ्य फेला परेको छ ।
२०७७ माघ २ देखि क्यामेरा ट्र्यापिङ विधिबाट गरिएको गणनामा चार वटा वयस्क बाघ फेला परेको हो । राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोष र जुओलोजिकल सोसाइटी अफ लन्डन (जेडएसएल) ले डिभिजन वन कार्यालय रौतहटसंगको सहकार्यमा बाघ गर्न गणना थालेका थिए ।
त्यति बेला १५ दिनसम्म रौतहट र सर्लाहीको सीमा वाग्मती खोलादेखि चितवन र मकवानपुरको सीमा लोथर खोलासम्म अकुपेन्सी सर्भे र रौतहटमा बाघ गणना एकै साथ गरिएको थियो । पश्चिम धन्सर खोला, पूर्व वाग्मती खोला तथा वन क्षेत्रलाई लक्षित गरी गैंडाटार, जुडिबेला, चोचा, सिम्री लगायतको वन क्षेत्रमा १७ जोर क्यामेरा जडान गरिएका थिए ।
प्रत्येक ५ वर्ग किलोमिटर वन क्षेत्रमा १ जोडी र महत्त्वपूर्ण स्थानमा २ जोडी सम्म क्यामेरा जडान गरिएको थियो । राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोषले ती क्यामेराको विश्लेषण गरेको हो । सर्भे अन्तर्गत पर्सा राष्ट्रिय निकुन्ज संग जोडिएको निकुन्ज बाहिरको वन क्षेत्रमा बाघको उपस्थितिको साथै चरा, रुख, झाडी र जडिबुटीको पनि गणना गरिएको थियो । वनसंग जोडिएको रौतहटको मानव बस्तीहरूमा स्थानीयको चौपाया बाघले खाएको गुनासो आएको र बिभिन्न वन क्षेत्रमा स्थानीयले बाघको पाइला तथा अन्य गतिविधिबारे पनि पटक पटक सूचना दिएका थिए ।
त्यसैले निकुन्ज बाहिरको वन क्षेत्रमा बाघको उपस्थिति यकिन गर्न यो सर्भे गरिएको जेडएसएल नेपालका राष्ट्रिय उपमहानिर्देशक भगवानराज दाहालले बताए । उनले हालै रौतहटमा फेला परेका बाघ पर्सा राष्ट्रिय निकुन्जबाटै गएको हुनुपर्ने बताए । बाघहरु आहारा र बास स्थानको खोजीमा निकुन्जको कोर एरियाबाट बाहिर निस्केको हुनुपर्छ, उनले भने, यो प्रवृत्ति पर्सा निकुन्ज मात्र नभई डडेलधुरामा समेत देखिएको छ ।
राष्ट्रिय निकुन्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभागका इकोलोजिस्ट हरिभन्द्र आचार्यले बाघहरु बासस्थान तथा आहाराको खोजीका लागि वनको नया क्षेत्र चयन गर्ने गरेको बताए । बाघ चितुवा जस्तो आहाराको खोजीमा मानव बस्तीमा पस्दैन, उनले भने, उसले वन क्षेत्रमै आहारा र नया बास स्थानहरु खोज्छन् । स्थायी सुरक्षा, आहारा प्रजातिका वन्यजन्तु र पानीको पर्याप्तता भएको क्षेत्रलाई प्रायः बाघले नया बासस्थानको रूपमा चयन गर्ने गरेको उनले बताए । क्यामेरामा फोटो परेका बाहेक पनि थप बाघ हुन सक्ने उनले बताए ।
त्यति बेला राखिएका क्यामेरामा परेका बाघको फोटो मात्र देखिएका छन्, उनले भने, गणना अवधिमा क्यामेरामा नआएका बाघ पनि वन क्षेत्रमा हुन सक्छन् । जेडएसएलले आधिकारिक रूपमा विभागलाई आफ्नो पूर्ण प्रतिवेदन हस्तान्तरण गर्न बाकी रहेको उनले बताए । पर्सा राष्ट्रिय निकुन्जमा मात्रै बाघको संख्या डेढ दर्जन छ । वन क्षेत्र संरक्षण तथा वृद्धीका लागि गरिएको प्रयासका कारण निकुन्जमा एक दशकमा बाघको संख्या उल्लेख्य बढेको छ । २००९÷१० मा भएको गणनामा निकुन्जमा ४ बयस्क बाघ थिए । २०१३ मा यो संख्या बढेर ७ पुगेको थियो ।
पर्सा, बारा र मकवानपुर गरी ६ सय २७ वर्गकिमि क्षेत्रफलमा निकुन्ज फैलिएको छ । निकुन्जसंग जोडिएको राष्ट्रिय, सामुदायिक तथा साझेदारी वन क्षेत्रमा निकुन्जबाट वन्यजन्तुले सहज आवागमन गर्छन् । यस्तै रौतहटमा भालु लगायत विभिन्न वन्यजन्तु क्यामेरा ट्र्यापिङ गरिएको जिल्ला वन कार्यालय रौतहटका प्रमुख अमरदेव यादवले बताए ।
बजार व्यवसायलाई चलायमान बनाउन गौरमा मंसिर ६ देखि ‘रौतहट एक्सपो २०८३’, लण्डन ब्रिज र जलपरी मुख्य आकर्षण
गौर आँखा अस्पतालद्वारा मौलापुरमा निःशुल्क आँखा शिविर, ३२६ जनाको परीक्षण, ७६ जना शल्यक्रियाको लागि छनौंट
उमेर हद खारेजीको माग गर्दै विगत १८ दिन देखि आन्दोलनरत वागमती सिंचाई आयोजनाका कर्मचारी प्रति राज्य उदाशिन