मनसुनको आगमन संगै डेंगुको संक्रमणको उच्च जोखिम, सजगता अपनाउन इपिडिमियोलोजी महाशाखाको अनुरोध

0 Shares
रौतहट, १३ असार । मौसम परिवर्तन संगै मनसुनको समयमा डेंगु संक्रमणको जोखिम बढ्न सुरु भएको छ ।
नेपाल सरकारको स्वास्ग्य तथा जनसंख्या मन्त्रालय अन्तर्गत रहेका स्वास्थ्य सेवा विभागको इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखा (ईडीसीडी) ले जारी गरेको तथ्याँक अनुसार गएको पुस महिना यता देशैभरी १ हजार ५६१ जनामा डेंगु संक्रमण पुष्टि भएको हो ।
तर गत एक साता भित्र ९१ जनामा डेंगुका नयाँ संक्रमित फेला परेको हुँदा मनसुनको समयमा पानी जम्न नदिन तथा अन्य सावधानी अपनाउन इपिडिमियोलोजी महाशाखाले आम जनसमुदाय संग आग्रह गरेको छ ।
विगतका वर्षहरु भन्दा यस वर्ष डेंगु सङ्क्रमण बढेको देखिएको छ । मनसुनको सुरुमै बिरामीहरु बढ्न थालेको छ । भदौ असोज सम्म डेंगु ह्वातै बढ्न सक्ने सरुवा रोग विशेषज्ञहरुको राय रहेको छ । समयमै सजकता नअपनाए यसले महामारीको रूप लिन सक्ने विज्ञहरुले चेतावनी दिए ।
यसअघि नेपालमा सन् २०१० मा रूपन्देही, नवलपरासी लगायत तराईका जिल्लाहरुमा डेंगुले महामारीको रूप लिएको थियो । २०१९ मा धरानमा डेंगु व्यापक फैलिएको थियो । पछिल्ला वर्षहरुमा काठमाडौँ उपत्यका लगायतका जिल्लाहरुमा पनि डेंगुका बिरामीहरू ह्वात्तै बढ्न थालेका छन् ।
देशभरका ७३ जिल्ला डेंगु पुगिसक्यो । यसले गम्भीर असर पार्न सक्ने भएकाले पूर्वतयारी नै सबैभन्दा उचित विकल्प भएको विज्ञहरू बताउँछन् । यस वर्ष बागमती, गण्डकी र कोशी प्रदेशमा डेंगु सङ्क्रमण बढी पुष्टि भएको छ ।
ईडीसीडीका गएको पुस महिना यता बागमतीमा ३८६ वटा डेंगुको केस पुष्टि भइसकेको छ । त्यस्तै गण्डकीमा ३२२, कोशीमा ३१४, लुम्बिनीमा २६३, सुदूरपश्चिम २२६, कर्णालीमा ३४ र मधेसमा २५ वटा केस पुष्टि भएको छ । बर्षा लागे सँगै क्रमशः डेंगुका केस बढ्दै जान थालेका हुन् ।
‘वार्निङ साइन’ देखिए सजक हौ
पछिल्लो समय डेंगुको केस बढे पनि सामान्य रूपमा लिने गरिएकाले पछुताउनुपर्ने स्थिति आउन सक्ने सरुवा रोग विशेषज्ञ डा.शेरबहादुर पुन बताउँछन् । अहिल्यैबाट सावधानी अपनाउनुको विकल्प नभएको उनको भनाइ छ ।
डेंगु संक्रमण पुष्टि भई सामान्य रूपमा लिदा स्वास्थ्यमा जटिलता आउन सक्ने भएकाले आराम गरी चिकित्सकको सल्लाहमा औषधि सेवन गर्न उनको सुझाव छ । उनका अनुसार डेंगुको ‘वार्निङ साइन’ देखिँदा वेलैमा सचेत हुनुपर्छ । डेंगु हुँदा केहीलाई तारन्तार बान्ता हुने, नाक अथवा गिजाबाट रगत आउने, पेट दुख्ने र बढी आलस्य हुने देखिने भएकाले यस्तो वेला आराम गर्न उनको सुझाव छ । डेंगुका यी चार ‘वार्निङ साइन’ बारे अब बहस गर्न आवश्यक भइसकेको उनले सुनाए ।
उनी भन्छन्, ‘डेंगु पुष्टि भएपछि बिरामीको पेट वा छातीमा पानी जम्ने, कलेजोको आकार बढ्ने र रगतमा प्लेटलेट्को संख्या तीव्र गतिमा घट्ने देखिन्छ, यसलाई जटिल मान्नुपर्छ ।’
‘सेरोटाइप’ 
ईडीसीडीका निर्देशक डा. चन्द्रभाल झाका अनुसार नेपालमा हालसम्म डेंगुका ४ वटा ‘सेरोटाइप’ पुष्टि भएका छन् । उनका अनुसार संक्रमितहरूमा ‘सेरोटाइप’ का  १, २, ३ प्रकार बढी देखिएका छन् । त्यस्तै सबैभन्दा बढी प्रकार ‘३’ देखिएको छ ।
बर्षा लागेसँगै कीटजन्य रोग बढ्न नदिनका लागि सबै जना सचेत हुन आवश्यक रहेको निर्देशक झाले सुझाव दिए । डेंगुको केस बढ्न नदिन स्थानीय तहहरूसँग समन्वय गरिएको डा झाले जानकारी दिए ।
यसरी अपनाऔं सजकता
ईडीसीडीका निर्देशक झाले कीटजन्य रोग रोकथामका लागि यस आर्थिक वर्षमा केन्द्रबाट ८ करोड रुपैयाँ स्थानीय तहका लागि विनियोजन गरिएको बताए । डेंगु संक्रमण बढ्न नदिका लागि केन्द्र, प्रदेश र स्थानीय तहसँग ‘खोज र नष्ट गर’ अभियानलाई तीव्रता दिइएको बताए ।
उता स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका प्रवक्ता डाक्टर प्रकाश बुढाथोकीका अनुसार मनसुनसँगै भित्रिने यस्ता रोग फैलिन नदिन हरेक जिल्ला, पालिका र त्यसभन्दा तल्लो तहमा संक्रमण रोगसम्बन्धी ‘रयापिड रेस्पोन्स’ टिमहरू तयारी अवस्थामा राखिएका छन् ।
डेंगुका केस बढ्न नदिन सरकारको एक्लो प्रयासले मात्रै नभएर जनप्रतिनिधि र जनताको महत्त्वपूर्ण भूमिका रहने उनको भनाइ छ ।
डा. झाका अनुसार पानी पर्ने एकदुई दिन रोकिने भइरहेको छ । जसले खाडल अनि छत तथा घरबाहिर राखिएका भाँडाहरूमा पानी जम्ने हुँदा त्यहाँ लामखुट्टेका लार्भा बढ्न सक्छन् । त्यसरी पानी जम्नेको स्थानमा एडिज, एडिस एजिप्टी, एडिस एल्बोपिक्टस प्रजातिका लामखुट्टेले फुल पार्छन् । सो फुल लार्भा बन्छ र सोही लार्भा वयस्क भई भएपछि टोक्ने गर्छ ।  यसैले डेंगु बनाउने लामखुट्टेको दर बढ्न सक्ने भएकाले घर वा वरिपरि सफा राख्न उनले आग्रह गरे ।
(रातोपाटी सहित विभिन्न अनलाइनको सहयोगमा तराई टप ले तयार पारेको समाचार)

प्रतिक्रिया

सम्बन्धित समाचार

Terai Top एउटा समाचारमुखी प्लेटफर्म जस्तो देखिन्छ, जहाँ स्थानीय घटना, सामाजिक विषय, राजनीति, सुरक्षा, अपराध समाचार र दैनिक जीवनसँग जोडिएका अपडेटलाई प्राथमिकता दिइन्छ। यस्तो शैलीका सामग्री पाठकका लागि उपयोगी हुन्छन्, किनकि यहाँ सूचना केवल छिटो मात्र होइन, बुझ्न सजिलो तरिकाले प्रस्तुत गरिन्छ। यही कारणले डिजिटल सेवाहरू, नयाँ अनलाइन प्लेटफर्म र मनोरञ्जनसँग सम्बन्धित विषयमा पनि यस्तै स्पष्टता आवश्यक हुन्छ। अनलाइन मनोरञ्जनको क्षेत्रमा नयाँ क्यासिनो प्लेटफर्महरू लगातार देखा पर्छन्, तर सबै प्रस्ताव समान रूपमा भरपर्दा हुँदैनन्। Brandneue Online Casinos सम्बन्धी जानकारी हेर्दा बोनस, भुक्तानी विकल्प, लाइसेन्स, प्रयोगकर्ता अनुभव र निकासी प्रक्रियाजस्ता पक्षलाई ध्यान दिनुपर्छ refpolk.de. यसले नयाँ देखिने साइट साँच्चै उपयोगी छ कि केवल आकर्षक प्रचारमा सीमित छ भन्ने कुरा छुट्याउन सजिलो बनाउँछ। Terai Top को समाचार शैली र नयाँ अनलाइन क्यासिनोहरूको विषयबीच मुख्य समानता भनेको अद्यावधिक र स्पष्ट जानकारीको आवश्यकता हो। समाचार होस् वा डिजिटल मनोरञ्जन, सही निर्णयका लागि सतही दाबीभन्दा तथ्य, नियम र विश्वसनीयता बढी महत्त्वपूर्ण हुन्छ।