तराई टप डेष्क
तराई–मधेसको राजनीतिमा ऐतिहासिक स्थान राख्ने नेपाल सद्भावना पार्टी फेरि चर्चामा आएको छ ।
लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी (लोसपा) छाडेर आएका अनिलकुमार झा यो पार्टीको अध्यक्ष बनेका छन्, तर यो कदमले नयाँ विवाद सिर्जना गरेको छ । हिजो मंगलबारका दिन निर्वाचन आयोगबाट आधिकारिकता पाएका झाले रामकुमार महतोको नेतृत्वमा रहेको पार्टीको निर्णयबाट आफू अध्यक्ष बनेको दाबी गरे । यद्यपि, महतोले जालझेल गरेर पार्टी हत्याइएको आरोप लगाएका छन् ।
नेपाल सद्भावना पार्टीको इतिहास
गजेन्द्रनारायण सिंहले २०४७ वैशाखमा स्थापना गरेको नेपाल सद्भावना पार्टी मधेस केन्द्रित मुद्दाहरूको वकालत गर्ने पहिलो प्रमुख दल थियो । यो पार्टीले तराई–मधेसको अधिकार, पहिचान र समावेशीकरणको लागि लामो समय सम्म आवाज उठायो ।
तर, यो पार्टी पटक–पटक फुट्दै विभिन्न टुक्रामा विभाजित भयो । सद्भावना पार्टी, संघीय सद्भावना पार्टी, तराई मधेस सद्भावना पार्टी जस्ता दलहरू बने, तर अहिले यीमध्ये कुनैको पनि स्वतन्त्र अस्तित्व बाँकी छैन । कतिपय अन्य दलमा मर्ज भए भने कतिपय नयाँ नाममा रूपान्तरित भए ।
अनिल झाको राजनीतिक यात्रा
अनिल झाको राजनीतिक करियर २०४६ को जनआन्दोलनबाट सुरु भएको थियो । आन्दोलनका क्रममा पक्राउ पर्दा उनले आफूलाई नेपाल सद्भावना परिषद्सँग जोडे, यद्यपि उनी त्यसको सदस्य थिएनन् ।
थुनाबाट छुटेपछि उनी परिषद्को सदस्य बने र गजेन्द्रनारायण सिंहसँग सक्रिय रूपमा काम गरे । २०४७ मा नेपाल सद्भावना पार्टी गठन भएपछि उनले विद्यार्थी राजनीतिबाट आफ्नो करियर सुरु गरे र पछि महासचिव बने ।
२०६४ मा राजेन्द्र महतोले नेपाल सद्भावना पार्टी छाडेर नयाँ सद्भावना पार्टी बनाउँदा झा पनि त्यसमा सामेल भए । तर, २०६८ मा उनले आफ्नै नेतृत्वमा संघीय सद्भावना पार्टी गठन गरे र २०७० को दोस्रो संविधानसभा चुनावमा भाग लिए ।
२०७४ वैशाखमा उनको पार्टीसहित अन्य मधेसकेन्द्रित दलहरू मिलेर राष्ट्रिय जनता पार्टी (राजपा) नेपाल बनेको थियो । त्यसपछि खाली रहेको नेपाल सद्भावना पार्टीको नाम रामकुमार महतोले दर्ता गराएर सञ्चालनमा ल्याएका थिए ।
वर्तमान विवाद
अनिलकुमार झाको पुनरागमन र अध्यक्ष पदको दाबीले पार्टीभित्र तनाव सिर्जना गरेको छ । रामकुमार महतोले यो कदमलाई जालझेलको संज्ञा दिएका छन् । निर्वाचन आयोगको आधिकारिकताले झालाई वैधानिकता दिए पनि यो विवादले मधेसके diffused politics मा नयाँ तरंग ल्याएको छ ।
भविष्यको बाटो
अनिलकुमार झाको नेतृत्वमा नेपाल सद्भावना पार्टीले मधेस केन्द्रित राजनीतिमा नयाँ गति लिने प्रयास गरेको छ । तर, आन्तरिक विवाद र विगतका विभाजनहरूले यो पार्टीको भविष्यलाई अनिश्चित बनाएको छ । मधेसकेन्द्रित दलहरूको एकता र प्रभावकारिता माथि यो घटनाले थप प्रश्न उठाएको छ ।