do i have to download zoom to join meeting zoom offline installer msi - zoom offline installer msi zoom pcr test for travel - zoom pcr test for travel zoom login app - zoom login app zoom error code 1132 windows 11 why is my laptop mic not working on zoom - why is my laptop mic not working on zoom download zoom for windows 10 64 bit desktop downlod zoom app

म्यानमारमा चीनको गलत हस्तक्षेप

   १७ पुष २०७८, शनिबार ०७:२०  

पि के
चीनको छिमेकी मुलुक म्यानमारमा प्रजातान्त्रिक व्यवस्थालाई कु गर्दै त्यहाँको शैन्य शासकले गरेको चरम दमन विरुद्ध केही नबोल्नुमा चीनको स्वार्थलाई झल्काउछ । तर हृदय परिवर्तनले यसको हितलाई अझ राम्रोसँग सुरक्षित गर्न र व्यापक अन्तरराष्ट्रिय मद्दत सक्षम गर्न सक्छ ।
म्यानमार प्रति चीनको दृष्टिकोण फलदायी साबित हुन्छ वा होइन भन्ने कुरा सफलतालाई विचार गर्न प्रयोग गरिने मेट्रिक्समा र त्यस देशमा जनसंख्याको धेरै जसो जनसंख्याले नेशनल लिग फर डेमोक्रेसी (एनएलडी) लाई मतदान गर्ने हालको गतिरोधको परिणाममा निर्भर गर्दछ ।
चीनले सैन्य विद्रोहलाई कसरी स्वागत गर्यो र हालका वर्षहरूमा एनएलडी सँग कसरी सम्बन्ध सुधारेको छ भन्ने कुरामा धेरैको ध्यान केन्द्रित गरेको छ । तर विद्रोह पछिको यसका कार्यहरू । वा वास्तवमा, तिनीहरूको स्पष्ट अभाव । म्यानमारमा राखिने दृष्टिकोणले विशुद्ध रूपमा चीनको स्वार्थ प्रतिबिम्बित गर्दछ ।
कु को बारेमा चीनमा भएका कुनै पनि चिन्ताहरू सट्टा नतिजाको अस्थिरता सँग मात्र सम्बन्धित भएको देखिन्छ । तर जब चीन नेपिडाउमा सत्ता चलाउने जो कोही सँग सम्झौता गर्न खुसी हुन सक्छ, यसले आफ्नो हितलाई खतरामा पार्न सक्ने कु ले घटनाहरूको श्रृंखला बढ्दो रूपमा स्पष्ट गरिरहेको छ ।
चीनले नतिजा जस्तोसुकै भए पनि म्यानमारको प्रमुख साझेदार रहनेछ भन्ने महसुस गर्न सक्छ । तर त्यो भावना गलत निर्णय हुन सक्छ किनभने, यदि सेनालाई पछि हट्न बाध्य पारियो भने, यसले थप स्पष्ट चीन विरोधी झुकाव निम्त्याउन सक्छ, यसको रणनीतिक हितलाई खतरामा पार्न सक्छ ।
चीन म्यानमारको कच्चा पदार्थ । तेल र ग्याँस, साथै काठ र रत्नहरूको लागि महत्त्वपूर्ण निर्यात बजार हो तर चीनको लागि म्यानमारको महत्त्व आर्थिक भन्दा धेरै रणनीतिक छ । म्यानमारबाट चल्ने तेल र ग्यास पाइपलाइनहरूले चीनको आपूर्तिको स्रोतलाई विविधता दिन्छ र मलाक्का जलडमरू प्रयोग गर्नबाट जोगिन मद्दत गर्दछ, समुद्री डकैतीको लागि केन्द्र र चीन र म्यानमार बीचको बन्दरगाह र ओभरल्याण्ड कनेक्टिविटीको विकासले हिन्द महासागरमा चिनियाँ उपस्थितिलाई सहज बनाउन मद्दत गर्दछ ।
चीनले आफ्नो स्वार्थलाई जोखिममा पारेको छ
यी चासोहरू रक्षा गर्नु चीनको सर्वोपरि चासो हो तर यसको “लेसेज–फेयर” मनोवृत्तिले उनीहरूलाई अहिलेसम्म खतरामा राखेको छ, किनकि केही चिनियाँ कारखानाहरू जलाइएको छ र प्रदर्शनकारीहरूले पाइपलाइनहरू उडाउने धम्की दिएका छन् । चीनका लागि अझ डरलाग्दो कुरा, विभिन्न जातीय सशस्त्र समूहहरू म्यानमार सेनाको विरोधमा एकजुट भएका छन्। यी समूहहरू र बामार जातीय बहुसंख्यकहरू बीचको कठिन सम्बन्धले म्यानमारको अस्तित्वलाई स्वतन्त्रता प्राप्त गरेदेखि नै भरिएको छ तर, कूको संयुक्त विरोधमा, जातीय समूहहरू र प्रजातन्त्र समर्थक प्रदर्शनकारीहरूले उनीहरूमा सहमत भएको कुरा फेला पारेका छन् ।
चीनको अडानले केन्द्रीय सरकारलाई कमजोर पार्ने माध्यमको रूपमा केही समूहहरूलाई ठूलो वा थोरै हदसम्म समर्थन गरेको देखिन्छ, तर कुनै दिगो शान्ति सम्झौताको सट्टा सह–अस्तित्वको आशा गर्दछ ।
म्यानमारको जातीय चिनियाँ जनसंख्या अझै खतरामा परेको छैन तर प्रदर्शनकारीहरू बीचको चिनियाँ विरोधी भावनाले यसलाई छुट्टै सम्भावना बनाउँछ । विदेशमा रहेका चिनियाँ समुदायहरूप्रति चीनको दृष्टिकोण बिस्तारै थप सुरक्षात्मक बन्दै गएको छ, जुन महत्त्वपूर्ण चिनियाँ समुदायसहित दक्षिण–पूर्वी एसियाका धेरै देशहरूका लागि चिन्ताको विषय हो ।
चीनले नतिजा जस्तोसुकै भए पनि म्यानमारको प्रमुख साझेदार रहनेछ भन्ने महसुस गर्न सक्छ । तर त्यो भावना गलत निर्णय हुन सक्छ किनभने, यदि सेनालाई पछि हट्न बाध्य पारियो भने, यसले थप स्पष्ट चीन विरोधी झुकाव निम्त्याउन सक्छ र यसको रणनीतिक हितलाई खतरामा पार्न सक्छ ।
यो पनि विचार गर्न लायक छ कि म्यानमारको अवस्था अझै गृहयुद्धमा जान सक्छ, विशेष गरी जातीय समूहहरूले लिएको अडानलाई ध्यानमा राख्दै। यसले पनि चीनको हितलाई खतरामा पार्न सक्छ । अहिलेसम्म सेनाले २०० भन्दा बढी मानिसलाई मारेको र अनगिन्ती कैदीबन्दी गरेको खबर छ । यदि चीनले थप आलोचनात्मक दृष्टिकोण अपनाउने र सेनालाई पछाडि हट्न प्रोत्साहित गर्ने हो भने, सम्भावित रूपमा यो कू एक अस्थायी विकृतिको रूपमा देख्न सकिन्छ । जति धेरै मानिसहरू मर्छन्, यो कम सम्भव हुनेछ, गृहयुद्धको सम्भावना बढ्दै जान्छ ।
चीनको सेनाको वास्तविक संरक्षणको वरपरको अप्टिक्स अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा राम्रो छैन । म्यानमारका छिमेकी बंगलादेश र थाइल्यान्डले सैन्य शासन र प्राविधिक सरकारको अवधिलाई सरेकाले संसारको यस भागमा कुपहरू असामान्य छैनन् । तर कु लाई जायज ठहराउन केही अन्तरराष्ट्रिय मान्यता प्राप्त समस्या हुनु आवश्यक छ । उदाहरणका लागि भ्रष्टाचार, जसले अन्तरराष्ट्रिय देख्ने साथ छुटेका, निर्वाचन मलप्रक्टीस, आयातवाकी–टकीहरु यो मापदण्ड पूरा गर्दैन ।
यदि चीनले हस्तक्षेप नगर्न रोक्ने हो भने यसले फराकिलो अन्तरराष्ट्रिय कारबाहीलाई सक्षम बनाउन सक्छ र यसले छोटो अवधिमा म्यानमारमा चीनको हितलाई खतरामा पार्न सक्ने भए पनि दीर्घकालीन रूपमा उनीहरूलाई अगाडि बढाउन सक्छ । चुनावको नतिजाले म्यानमारको जनसङ्ख्याको ठूलो बहुमत एनएलडीद्वारा शासित हुन चाहन्छ भनी देखाएको छ, जसले चीजहरू राम्रो हुनुभन्दा पहिले धेरै खराब हुनेछ भन्ने सिद्धान्तलाई समर्थन गर्दछ । प्रतिबन्धहरूको केही सीमित प्रभाव हुन सक्छ तर पक्कै पनि सेनाले असर गरेको हुनुपर्छ ।

एएसइएएन का अधिक अधिनायकवादी सरकारहरूसँग काम गर्ने थोरै कारण छ र प्रभावकारी हुनको लागि लाभको अभाव छ । तर यदि चीनले हस्तक्षेप नगर्न रोक्ने हो भने यसले फराकिलो अन्तर्राष्ट्रिय कारबाहीलाई सक्षम बनाउन सक्छ र यसले छोटो अवधिमा म्यानमारमा चीनको हितलाई खतरामा पार्न सक्ने भए पनि दीर्घकालीन रूपमा उनीहरूलाई अगाडि बढाउन सक्छ। म्यानमारका सेनापतिहरूको सत्ता हस्तान्तरण गर्ने कुनै मनसाय छैन तर, चिनियाँ सहमति बिना, उनीहरूले यसलाई कायम राख्न प्रयासरत महत्त्वपूर्ण चुनौतीहरूको सामना गरिरहेका छन् ।
चीनले म्यानमारका घटनाहरूलाई अधिनायकवाद प्रति फराकिलो झुकावको रूपमा व्याख्या गरिरहेको छ, जहाँ गैर–हस्तक्षेपको नीतिले यसलाई लाभको लागि राम्रोसँग राख्छ । तर यसको विश्वव्यापी भूमिका विस्तार हुँदै जाँदा, चीनले विभिन्न प्रकारका अधिनायकवादी सरकारहरू बीचको भिन्नता र तदनुसार आफ्नो प्रतिक्रियालाई न्याय गर्न सिक्नुपर्छ । ’एक साइज सबैमा फिट हुन्छ’ भन्ने गैरहस्तक्षेपको नीतिले धेरै साथीहरू जित्ने छैन भन्ने कुरामा चीन सचेत हुन आवश्यक छ, र त्यसले जित्यो भने पनि कम फाइदाजनक प्रकारको हुन सक्छ ।

फेसबुकबाट तपाईको प्रतिक्रिया सबै